Sinds het besluit om de derogatie geleidelijk af te bouwen, staat rundveedrijfmest opnieuw sterk in de aandacht. De focus landelijk ligt vooral op de hoeveelheid: er is te veel mest¹. Waarom gaat het dan zo zelden over de kwaliteit ervan? Hoe definieer je die, welke verschillen ontstaan door bedrijfsvoering, rantsoenen of kunstmestgebruik? En wat is de echte waarde van goede rundveedrijfmest?
Door de eenzijdige landelijke focus dreigen we te vergeten dat rundveemest óók waarde heeft. Het is een kwaliteitsproduct, rijk aan sporenelementen, mineralen en waardevolle biologie³. Het is op veel akkers zelfs de grootste input.
TOPMEST-workshops
Daarom richten we ons in de regio Noord-Holland-Noord juist op de kwaliteit van drijfmest. Dat begint met het meten. Tijdens de mestworkshop TOPMEST op 11 december 2025 gingen 17 veehouders onder begeleiding van mestexpert Peter Vanhoof aan slag. De pH-waarden van verse rundveedrijfmest, rectale mest en boxenstrooisel zijn onderzocht⁴. Zo ontdek je wat jouw mest écht vertelt over je bedrijfsvoering. Aan de hand van praktische metingen, slimme tools en duidelijke uitleg gaf Peter inzicht in hoe veehouders hun mestkwaliteit kunnen verbeteren en zo meer grip krijgen op efficiëntie, gezondheid en productie⁴.
Geleerde lessen
Het doel van de workshops en kennissessies is om veehouders inzicht te geven in hoe alles met elkaar samenhangt. Dierlijke mest is een belangrijke bron voor het voeden van het bodemleven en de gewassen die daarop groeien³. Twee vliegen in één klap. Kunstmest daarentegen wordt ingezet om gewassen sneller te laten groeien. Helaas is het effect van kunstmest op het bodemleven minder gunstig³,⁵. Dit maakt het belang van goede kwaliteit drijfmest in de regio zo belangrijk voor een gezond ecosysteem. Want een gezonde bodem is het kapitaal voor elke agrarische ondernemer die toekomstbestendig wil ondernemen.
Eén van de eyeopeners tijdens de workshop is het effect van boxenstrooisel op de kwaliteit van de mest. Vlas als boxenstrooisel komt hier als beste uit de test. Het vlas blijkt ook nog eens een hoog comfort voor de koeien op te leveren (geen klauwzeer). Als tweede beste optie volgt de combinatie hooi en lavameel. De pH-waarde van mest en boxenstrooisel is een indicator voor de biologische kwaliteit en de stikstofemissie van de mest⁴,⁵.
Bronnen
- TOPMEST (2023). TOPMEST-workshops en mestplaatsingsruimte. https://www.topmest.org/edities
- Ruwvoerplus (2023). Grote verschillen in samenstelling drijfmest. https://www.ruwvoerplus.nl/2023/12/21/grote-verschillen-in-samenstelling-drijfmest
WUR (2023). De maat van mest: kwaliteit en samenstelling. https://subsites.wur.nl/nl/display-on-pages/show/de-maat-van-mest-1.htm - TOPMEST (2023). Onderzoek naar mestkwaliteit en nutriënten. https://www.mestverwaarding.nl/kenniscentrum/4772/onderzoek-topmest-wijst-op-grote-variatie-in-kwaliteit-van-rundermest
Frontiers in Microbiology (2022). Organische mest en effect op bodemleven. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmicb.2022.856355/full - TOPMEST (2023). Mestanalyse en pH-metingen. https://www.mestverwaarding.nl/kenniscentrum/4772/onderzoek-topmest-wijst-op-grote-variatie-in-kwaliteit-van-rundermest
- PubMed (2015). Effect van pH op stikstofemissie en mestkwaliteit. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26217884
