Sinds het besluit om de derogatie geleidelijk af te bouwen, staat rundveedrijfmest opnieuw sterk in de aandacht. De focus landelijk ligt vooral op de hoeveelheid: er is te veel mest. Waarom gaat het dan zo zelden over de kwaliteit ervan? Hoe definieer je die, welke verschillen ontstaan door bedrijfsvoering, rantsoenen of kunstmestgebruik. En wat is de echte waarde van goede rundveedrijfmest?
Door de eenzijdige landelijke focus dreigen we te vergeten dat rundveemest óók waarde heeft. Dat het een kwaliteitsproduct is, rijk aan sporenelementen, mineralen en waardevolle biologie. Het is op veel akkers zelfs de grootste input.
TOPMEST-workshops
Daarom richten we ons in de regio Noord-Holland-Noord juist op de kwaliteit van drijfmest. Dat begint met het meten. Tijdens de mestworkshop TOPMEST, afgelopen december, gingen 17 veehouders onder begeleiding van mestexpert Peter Vanhoof aan slag. De pH-waarde van rundveedrijfmest, verse rectale mest en boxenstrooisel werd door de veehouders zelf gemeten. Peter liet zien hoe je door meten, testen, spoelen en observeren kan ontdekken hoe je bedrijfsvoering invloed heeft op de mestkwaliteit. Het leuke hieraan is dat een gezonde productieve koe meestal ook goede mest produceert
Geleerde lessen
Het doel van de workshops en kennissessies is om veehouders inzicht te geven in hoe alles met elkaar samenhangt. Dierlijke mest is een belangrijke bron voor het voeden van het bodemleven en de gewassen die daarop groeien. Twee vliegen in één klap. Snelwerkende stikstofkunstmest daarentegen wordt ingezet om gewassen sneller te laten groeien. Helaas is het effect hiervan op het bodemleven niet zo gunstig. Dit maakt het belang van goede kwaliteit drijfmest in de regio zo belangrijk voor een gezond ecosysteem. Want een gezonde bodem is het voornaamste kapitaal voor elke agrarische ondernemer die toekomstbestendig wil ondernemen.
Eén van de eyeopeners is het effect van boxenstrooisel op de kwaliteit van de mest. Vlas als boxenstrooisel is erg effectief om ammoniakale stikstof te binden en werkt na bemesting ook erg nuttig in de bodem. Ook combinaties van organisch materiaal met steenmeel/lavameel zijn gunstig. De pH-waarde van mest is een goede indicator voor de biologische kwaliteit en de potentiële stikstofemissie van de mest.
Bronnen
- TOPMEST (2023). TOPMEST-workshops en mestplaatsingsruimte. https://www.topmest.org/edities
- Ruwvoerplus (2023). Grote verschillen in samenstelling drijfmest. https://www.ruwvoerplus.nl/2023/12/21/grote-verschillen-in-samenstelling-drijfmest
WUR (2023). De maat van mest: kwaliteit en samenstelling. https://subsites.wur.nl/nl/display-on-pages/show/de-maat-van-mest-1.htm - TOPMEST (2023). Onderzoek naar mestkwaliteit en nutriënten. https://www.mestverwaarding.nl/kenniscentrum/4772/onderzoek-topmest-wijst-op-grote-variatie-in-kwaliteit-van-rundermest
Frontiers in Microbiology (2022). Organische mest en effect op bodemleven. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmicb.2022.856355/full - TOPMEST (2023). Mestanalyse en pH-metingen. https://www.mestverwaarding.nl/kenniscentrum/4772/onderzoek-topmest-wijst-op-grote-variatie-in-kwaliteit-van-rundermest
- PubMed (2015). Effect van pH op stikstofemissie en mestkwaliteit. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26217884
